Een slimme stekker kan helpen om apparaten automatisch uit te schakelen en sluipverbruik inzichtelijk te maken. Toch is niet iedere slimme stekker hetzelfde. Sommige modellen kunnen alleen schakelen, terwijl andere ook het energieverbruik meten of samenwerken met een slimwoningsysteem.
In dit artikel lees je waarop je moet letten, welke functies echt nuttig zijn en voor welke apparaten een slimme stekker geschikt is.
Wil je eerst nagaan waar in huis mogelijk onnodig stroom wordt gebruikt? Lees dan ook onze tips om sluipverbruik te verminderen.
Dit artikel bevat een affiliatelink. Als je via deze link iets koopt, ontvangt Woonivia mogelijk een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.
Wat is een slimme stekker?
Een slimme stekker plaats je tussen het stopcontact en de stekker van een apparaat. Vervolgens kun je de stroomtoevoer bedienen met een app, een tijdschema of een gekoppeld slimwoningsysteem.
Afhankelijk van het model kun je bijvoorbeeld:
- Een apparaat op vaste tijden uitschakelen
- Controleren of een apparaat nog aanstaat
- Het actuele stroomverbruik bekijken
- Het verbruik over een langere periode volgen
- Apparaten automatisch laten reageren op andere slimme apparaten
Een slimme stekker verbruikt zelf ook een kleine hoeveelheid stroom. Daarom is hij vooral nuttig wanneer je er aantoonbaar meer sluipverbruik mee voorkomt dan de stekker zelf gebruikt.
1. Bepaal waarvoor je de slimme stekker wilt gebruiken
Bedenk eerst welk probleem je wilt oplossen. Wil je alleen voorkomen dat een apparaat ’s nachts stand-by blijft staan? Dan is een eenvoudige slimme stekker met een tijdschema meestal voldoende.
Wil je ontdekken welk apparaat veel stroom gebruikt? Kies dan een model dat ook het energieverbruik meet. Je kunt de stekker vervolgens bij verschillende apparaten gebruiken om het verbruik te vergelijken.
Voor uitgebreide automatiseringen heb je mogelijk een stekker nodig die samenwerkt met andere slimme apparaten in huis.
2. Kies bij voorkeur een model met energiemeting
Niet alle slimme stekkers kunnen het stroomverbruik meten. Bij sommige modellen kun je alleen de stroom in- en uitschakelen.
Met energiemeting zie je hoeveel stroom een aangesloten apparaat werkelijk gebruikt. Dat is handig omdat een apparaat met een zichtbaar stand-bylampje niet automatisch de grootste sluipverbruiker hoeft te zijn.
Controleer voordat je een stekker koopt of de app zowel het actuele vermogen als het verbruik in kilowattuur kan tonen. Een overzicht per dag, week of maand maakt vergelijken gemakkelijker.
Een voorbeeld is de TP-Link Tapo P110 met energiebewaking. Deze slimme stekker meet het verbruik van het aangesloten apparaat en geeft via de app inzicht in het stroomgebruik.
3. Controleer het maximale vermogen
Iedere slimme stekker heeft een maximaal belastbaar vermogen. Dit staat in watt of ampère op de verpakking en in de productspecificaties.
Vergelijk dit maximum altijd met het vermogen van het apparaat dat je wilt aansluiten. Gebruik een slimme stekker niet wanneer het aangesloten apparaat meer vermogen vraagt dan de stekker aankan.
Wees extra voorzichtig met apparaten die veel warmte produceren, zoals elektrische kachels, waterkokers en andere zware huishoudelijke apparaten. Schakel zulke apparaten niet op afstand in wanneer er niemand aanwezig is. Controleer bovendien of de fabrikant het gebruik met een slimme stekker toestaat.
4. Let op de verbinding: wifi, Zigbee of Matter
Slimme stekkers kunnen op verschillende manieren verbinding maken.
Een wifi-stekker maakt rechtstreeks verbinding met je draadloze netwerk. Dat is vaak de eenvoudigste keuze wanneer je slechts één of enkele slimme stekkers wilt gebruiken.
Een Zigbee-stekker heeft meestal een aparte hub of bridge nodig. Dit kan interessant zijn wanneer je al meerdere Zigbee-apparaten in huis gebruikt.
Stekkers met ondersteuning voor Matter zijn bedoeld om producten van verschillende slimme platforms gemakkelijker te laten samenwerken. Controleer wel altijd of de stekker daadwerkelijk geschikt is voor het systeem en de app die jij gebruikt.
5. Controleer de mogelijkheden van de app
De app bepaalt voor een groot deel hoe prettig de slimme stekker werkt. Kijk daarom niet alleen naar de stekker zelf, maar ook naar de beschikbare functies.
Handige mogelijkheden zijn:
- Vaste aan- en uitschakeltijden
- Een afteltimer
- Inzicht in het energieverbruik
- Meldingen bij afwijkend verbruik
- Bediening buitenshuis
- Delen met andere gezinsleden
- Koppeling met een slimwoningsysteem
Bekijk ook hoelang de fabrikant software en beveiligingsupdates aanbiedt. Een slimme stekker die geen updates meer ontvangt, kan na verloop van tijd minder betrouwbaar of veilig worden.
6. Kijk goed naar het formaat
Een slimme stekker is meestal breder en hoger dan een gewone stekker. Daardoor kan hij een naastgelegen stopcontact gedeeltelijk blokkeren.
Dit speelt vooral bij dubbele wandcontactdozen en stekkerdozen. Controleer daarom vooraf de afmetingen en de plaats van de aansluiting. Een compact model is vaak praktischer wanneer je meerdere stopcontacten naast elkaar wilt blijven gebruiken.
Plaats niet meerdere verloopstekkers of stekkerdozen achter elkaar. Dat kan tot overbelasting en warmteontwikkeling leiden.
7. Kies het juiste model voor binnen of buiten
De meeste slimme stekkers zijn alleen bedoeld voor gebruik binnenshuis. Wil je buitenverlichting of een apparaat in de tuin bedienen? Kies dan een model dat uitdrukkelijk geschikt is voor buitengebruik.
Let daarbij op de IP-classificatie en volg de montage-instructies van de fabrikant. Bescherm ook een buitenmodel tegen langdurige blootstelling aan water wanneer dat volgens de instructies nodig is.
Een gewone slimme stekker voor binnen hoort niet in een vochtige buitenomgeving.
8. Vergelijk de aanschafprijs met de mogelijke besparing
Een slimme stekker is niet automatisch bij ieder apparaat rendabel. Wanneer een apparaat vrijwel geen stroom verbruikt in stand-by, kan de aanschafprijs hoger zijn dan de uiteindelijke besparing.
Gebruik daarom bij voorkeur eerst de meetfunctie. Laat een apparaat enkele dagen aangesloten en bekijk hoeveel energie het gebruikt wanneer je het niet actief gebruikt.
Blijkt het verbruik beperkt? Dan hoef je daar mogelijk geen automatisering voor in te stellen. Zie je wel duidelijk onnodig verbruik, dan kun je een tijdschema gebruiken of het apparaat volledig uitschakelen.
Meer mogelijkheden om thuis energie te besparen vind je in onze 10 slimme bespaartips voor thuis.
Voor welke apparaten is een slimme stekker geschikt?
Een slimme stekker kan handig zijn bij apparaten die regelmatig onnodig stand-by blijven staan, zoals:
- Televisie met bijbehorende apparatuur
- Computerbeeldscherm en luidsprekers
- Printer
- Sfeerverlichting
- Koffiezetapparaat zonder automatische uitschakeling
- Opladers en adapters die niet voortdurend nodig zijn
Schakel apparaten die continu moeten functioneren niet automatisch uit. Denk bijvoorbeeld aan een koelkast, vriezer, modem, router, beveiligingssysteem of medisch hulpmiddel.
Controleer bij twijfel altijd de handleiding van het aangesloten apparaat.
Een slimme stekker instellen in 5 stappen
- Plaats de slimme stekker rechtstreeks in een geschikt stopcontact
- Installeer de bijbehorende app van de fabrikant
- Verbind de stekker volgens de instructies met wifi, een hub of je slimwoningsysteem
- Sluit het gewenste apparaat aan en controleer het energieverbruik
- Stel pas daarna een passend tijdschema of een automatisering in
Test het schema eerst terwijl je thuis bent. Zo weet je zeker dat het aangesloten apparaat correct wordt uitgeschakeld en weer normaal functioneert.
Veelgestelde vragen
Bespaart een slimme stekker altijd energie?
Nee. De besparing hangt af van het sluipverbruik van het aangesloten apparaat en van het eigen verbruik van de slimme stekker. Een model met energiemeting helpt om te bepalen of het gebruik werkelijk voordeel oplevert.
Kan een slimme stekker in een stekkerdoos?
Dat kan alleen wanneer zowel de slimme stekker als de stekkerdoos geschikt zijn voor het totale aangesloten vermogen. Sluit geen zware apparaten gezamenlijk aan en voorkom dat meerdere stekkerdozen of verloopstekkers achter elkaar worden gebruikt.
Werkt een slimme stekker zonder internet?
Dat verschilt per model. Sommige tijdschema’s blijven lokaal werken wanneer de internetverbinding uitvalt. Voor bediening buitenshuis of via een app is meestal wel een internetverbinding nodig.
Kun je een elektrische kachel aansluiten?
Dat is niet bij iedere slimme stekker veilig of toegestaan. Elektrische kachels vragen relatief veel vermogen en mogen niet onbeheerd op afstand worden ingeschakeld. Controleer altijd de maximale belasting en de instructies van beide fabrikanten.
De juiste slimme stekker kiezen
De beste slimme stekker is niet automatisch het model met de meeste functies. Kies een stekker die past bij het apparaat, het benodigde vermogen en de manier waarop je hem wilt bedienen.
Voor het verminderen van sluipverbruik zijn vooral energiemeting, een duidelijk tijdschema en betrouwbare ondersteuning belangrijk. Meet eerst wat een apparaat daadwerkelijk gebruikt en automatiseer daarna alleen waar dat nuttig en veilig is.
